Hematurija kod muškaraca i žena: uzroci, dijagnostika i lečenje
Prisustvo krvi u mokraći, poznato kao hematurija, znak je problema sa zdravljem koji kod većine ljudi izaziva zabrinutost i to s razlogom. Iako u nekim slučajevima može imati bezazlen uzrok, hematurija često predstavlja znak da u urinarnom sistemu postoji problem koji zahteva lekarsku pažnju. Prema kliničkoj praksi, značajan procenat pacijenata prvi put se javi nefrologu upravo zbog vidljive ili slučajno otkrivene krvi u mokraći.
Važno je naglasiti da hematurija ne mora uvek biti vidljiva golim okom. U mnogim slučajevima se otkriva tek rutinskim laboratorijskim pregledom urina, zbog čega redovne kontrole imaju ključnu ulogu u ranom otkrivanju ozbiljnijih stanja. Ukoliko primetite promene u boji mokraće ili dobijete nalaz koji ukazuje na prisustvo krvi, pregled kod nefrologa je prvi i najvažniji korak.
Šta je hematurija i kako se otkriva?
Hematurija označava prisustvo eritrocita, odnosno crvenih krvnih zrnaca, u mokraći. Kada je krv masivno prisutna mokraća može imati ružičastu boju ( kao voda u kojoj se „ispiralo meso“), crvenkastu ili tamnosmeđu boju ( obično pacijenti u tom slučaju koriste izraz „mokrio sam čistu krv“). Takva hematurija se zove makrohematurija. Kada se hematurija ne vidi „golim okom“ i otkriva se isključivo laboratorijskim analizama, govorimo o takozvanoj mikrohematuriji,
Najčešće se hematurija otkriva analizom urina, bilo u okviru sistematskog pregleda ili tokom ispitivanja određenih tegoba. Upravo zato se ovaj znak nikada ne sme ignorisati, čak ni kada nije praćen bolom ili drugim izraženim tegobama.
Simptomi i mogući uzroci hematurije
Sama hematurija često ne izaziva bol, ali može biti praćena drugim simptomima, u zavisnosti od uzroka. Neki pacijenti osećaju peckanje prilikom mokrenja, bol u donjem delu leđa ili učestalu potrebu za mokrenjem, dok kod drugih nema nikakvih dodatnih tegoba.
Uzroci hematurije su brojni i variraju od relativno bezazlenih do ozbiljnih. Najčešće su povezani sa:
- infekcijama mokraćnih puteva
- kamenom u bubrezima ili bešici
- upalnim procesima bubrega
- sa povredama
- intenzivnim fizičkim naporom
- upotrebom određenih lekova
U nekim slučajevima, hematurija može biti i prvi znak tumora urinarnog sistema, zbog čega zahteva detaljnu obradu.
Hematurija kod muškaraca
Kod muškaraca, hematurija se često dovodi u vezu sa oboljenjima prostate, infekcijama mokraćnih puteva ili kamenom u urinarnom sistemu. U starijoj životnoj dobi, važno je isključiti i ozbiljnija stanja, poput malignih promena prostate, bešike ili bubrega.
Pojava krvi u mokraći kod muškaraca, naročito ako se ponavlja ili je praćena bolom i otežanim mokrenjem, jasan je signal da je neophodan pregled kod nefrologa, a po potrebi i urologa.
Hematurija kod žena
Kod žena, hematurija se često pogrešno pripisuje ginekološkim uzrocima, posebno tokom menstruacije. Međutim, kada se krv u mokraći javlja van tog perioda, važno je razmotriti infekcije mokraćnih puteva, kamen u bubregu ili zapaljenske bolesti bubrega.
Zbog anatomske specifičnosti, žene su sklonije urinarnim infekcijama, koje su jedan od najčešćih uzroka hematurije. Ipak, kao i kod muškaraca, ponavljana ili neobjašnjiva pojava krvi u mokraći zahteva detaljnu nefrološku dijagnostiku.
Dijagnostika i lečenje hematurije
Dijagnostika hematurije započinje detaljnom analizom urina i krvi, a nastavlja se ultrazvučnim pregledom bubrega i mokraćnih puteva. U zavisnosti od nalaza, mogu biti potrebne dodatne metode, poput CT ili MR pregleda, kao i konsultacije sa drugim specijalistima.
Lečenje hematurije zavisi isključivo od uzroka. Infekcije se leče antibioticima, kamen u bubregu odgovarajućom terapijom ili procedurama, dok se zapaljenska i hronična oboljenja bubrega prate i leče u saradnji sa nefrologom. Pravovremena dijagnoza omogućava efikasno lečenje i sprečavanje ozbiljnijih komplikacija.
Ako ste primetili krv u mokraći ili vam je hematurija otkrivena laboratorijskim putem, zakažite specijallistički pregled nefrologa u Poliklinici dr Brana Kovačević i obavi kompletnu dijagnostiku na vreme.
